Bài 5: Nhiễm sắc thể và Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể


I. Hình thái và cấu trúc NST:
(Ở SV nhân thực)
1. Hình thái NST:
a. Đại cương về NST:
- NST được cấu tạo từ chất nhiễm sắc gồm từng phân tử ADN được liên kết với các loại protein khác nhau (chủ yếu là histon ) tạo nên .
- Mỗi loài có bộ NST đặc trưng về hình thái, cấu trúc, số lượng
- Trong tb xoma, NST thường tồn tại thành từng cặp tương đồng.
- Hình thái NST thay đổi qua các kì phân bào
- Có hai loại NST: NST thường và NST giới tính.
b. Cấu trúc hiển vi của NST:
- Quan sát rõ nhất ở kì giữa của qt nguyên phân.
- Mỗi NST có 3 bộ phận chủ yếu: Tâm động, đầu mút, trình tự khởi đầu nhân đôi ADN.
- Ở kì giữa của qt nguyên phân, NST gồm hai cromatit gắn với nhau ở tâm động (NST kép). NST ở tế bào không phân chia có cấu trúc đơn, tương ứng với 1 cromatit ở kì giữa.
2. Cấu trúc siêu hiển vi của NST:
- Thành phần : ADN, và Histon liên kết với nhau.
- Lượng ADN khổng lồ của mỗi TB nhân thực có thể xếp gọn vào nhân TB có kích thước nhỏ nhờ:
+ ADN được xếp vào các NST khác nhau. Đơn vị cơ bản của NST là nuclêôxôm
+Sự gói bọc ADN theo các mức xoắn khác nhau trong mỗi NST:
* Mức xoắn 1: Sợi cơ bản có đường kính 11nm
* Mức xoắn 2: Sợi chất nhiễm sắc có đường kính 30nm.
* Mức xoắn 3: Cromatit có đường kính 700nm.
Ở SV nhân sơ, mỗi tb chỉ chứa một phân tử ADN mạch kép dạng vòng và chưa có cấu trúc NST (Plasmid)
II. Đột biến cấu trúc NST:
1.Khái niệm :
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc của NST→Xắp xếp lại những khối gen trên và giữa các NST.
2.Các dạng ĐB cấu trúc NST và hậu quả của chúng:
a. Nguyên nhân : Tác nhân vật lí, hóa học, sinh học.
b. Các dạng ĐB cấu trúc NST:
III. Ý nghĩa ĐB cấu trúc NST
- Đối với tiến hóa: Cấu trúc lại hệ gen → cách li sinh sản → loài mới.
- Đối với chọn giống: Sự tổ hợp các gen trên NST → giống mới.

Chú ý: Tham khảo thêm các bài bên dưới! Thấy hay thì like và chia sẻ ngay nhé.

15 bài hay nhất về Bài 5: Nhiễm sắc thể và Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể