BÀI 1: Gen, mã di truyền và quá trình nhân đôi ADN

I. Gen:
- Gen là một đoạn phân tử ADN mang thông tin mã hóa một sản phẩm nhất định ( chuỗi polipeptit hay ARN )
- Sự đa dạng của gen chính là đa dạng di truyền (đa dạng vốn gen) .
I.2/ Cấu trúc chung của gen cấu trúc:
Mỗi gen mã hóa prôtêin gồm 3 vùng trình tự nuclêôtit
1: Vùng khởi đầu : + Vị trí trên mạch mã gốc : Đầu 3'
+ Nhiệm Vụ : Khởi động và kiểm soát quá trình phiên mã
2: Vùng mã hóa :+ Vị trí trên mạch mã gốc:Nằm giữa vùng khởi đầu và vùng kết thúc
+ : Nhiệm Vụ: Mang thông tin mã hóa a.a
3: Vùng kết thúc: + Vị trí trên mạch mã gốc :Đầu 5'
+: Nhiệm Vụ: Mang tín hiệu kết thúc quá trình phiên mã
- SV nhân sơ: Vùng mã hóa liên tục
(gen không phân mảnh)
- SV nhân thực: Vùng mã hóa không liên tục (gen phân mảnh)
II . Mã di truyền
II.1. Khái niệm
-Là trình tự các nuclêôtit trong gen qui định trình tự các a.a trong prôtêin : cứ 3 nuclêôtit đứng kế tiếp nhau bắt đầu từ một điểm xác định trên mạch mã gốc qui định 1 a.a trên phân tử prôtêin.
II.2 .Mã di truyền là mã bộ ba :
- Có 64 mã bộ ba (bảng mã di truyền).
- Gen giữ thông tin di truyên dạng mã di truyền , phiên mã sang mARN, dịch mã thành trình tự a,a trên chuỗi pôlipeptit .
II.3.Đặc điểm chung của mã di truyền
- Mã di truyền được đọc từ một điểm xác định và liên tục .
- Mã di truyền có tính đặc hiệu: 1 bộ ba chỉ mã hóa 1 a.a.
- Mã di truyền có tính thoái hóa: nhiều bộ ba cùng xác định 1 a.a .
(trừ AUG mã hóa Met và UGG mã hóa Trp).
- Mã di truyền có tính phổ biến :các loài đều chung 1mã di truyền .
III. Sự tự nhân đôi của ADN ( tái bản ADN )
Gồm 3 bước :
1. Bước 1: Tháo xoắn phân tử ADN
Nhờ các enzim tháo xoắn , 2 mạch đơn của ADN tách dần→ chạc chữ Y
2. Bước 2 : Tổng hợp các ADN mới
- Enzim ADN-polimeraza sử dụng 1 mạch làm khuôn (nguyên tắc khuôn mẫu) tổng hợp nên mạch mới theonguyên tắc bổ sung.
-Trên mạch khuôn 3’-5’, mạch bổ sung được tổng hợp liên tục ; trên mạch khuôn ̀̀5’-3’, mạch bổ sung tổng hợp ngắt quãng (đoạn okazaki), sau nới lại nhờ ezim nối.
3. Bước 3 : Hai phân tử ADN con được tạo thành
- Giống nhau, giống ADN mẹ
- Mỗi ADN con đều có một mạch mới được tổng hợp từ nguyên liệu của môi trường, mạch còn lại là của ADN mẹ (nguyên tắc bán bảo tồn).
* Kết quả và ý nghĩa:
- 1 phân tử ADN qua n lần tự nhân liên tiếp tạo 2n ADN con giống nhau và giống với ADN mẹ.
- Thông tin di truyền được truyền đạt nguyên vẹn qua các thế hệ TB nhờ 2 nguyên tắc cơ bản trong quá trình nhân đôi: NTBS và NTBBT.

Chú ý: Tham khảo thêm các bài bên dưới! Thấy hay thì like và chia sẻ ngay nhé.

15 bài hay nhất về BÀI 1: Gen, mã di truyền và quá trình nhân đôi ADN