Soạn bài con cò

Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Hình tượng bao trùm cả bài thơ là hình tượng con cò. Đó là con cò tong ca dao truyền thống, xuất hiện rất phổ biến và được dùng với nhiều ý nghĩa khác nhau, nhưng ý nghĩa phổ biến nhất là hình ảnh người nông dân, người phụ nữ trong cuộc sống nhiều vất vả, học nhằn nhưng luôn thể hiện được những đức tính tốt đẹp và niềm vui sống.

Câu 2. Bài thơ được tác giả chia làm ba đoạn :

- Đoạn 1 : hình ảnh con cò qua những lời ru bắt đầu đến với tuổi ấu thơ.

- Đoạn 2 : hình ảnh con cò đi vào tiềm thức của tuổi thơ, trở nên gần gũi và sẽ theo con người đi suốt cuộc đời.

- Đoạn 3 : từ hình ảnh con cò, nhà thơ suy ngẫm và triết lí về ý nghĩa của lời ru và tình mẹ đối với cuộc đời mỗi con người.

Câu 3. Trong đoạn đầu bài thơ, tác giả đã sử dụng những câu ca dao.

- Con cò bay lả bay la

Bay từ cổng phủ, bay ra cánh đồng

- Con cò bay lả bay la

Bay từ cửa phủ bay về Đồng Đăng

- Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mền, lộn cổ xuống ao

Ông ơi ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con

Trong hai bài ca dao trước, hình ảnh con cò gợi tả và khung cảnh quen thuộc, nhịp điệu nhẹ nhàng, thong thả của cuộc sống thời xưa. Trong bài ca dao sau (Con cò mà đi ăn đêm…), hình ảnh con cò lại tượng trưng cho những con người, nhất là mẹ, đang nhọc nhằn, vất vả để kiếm sống, nuôi con. 

Câu 4. Hình tượng trung tâm trong bài thơ là cánh cò nhưng cảm hứng của chủ đạo lại là tình mẹ. Hình ảnh con cò đã gợi ý nghĩa biểu tượng về tình mẹ, về sự dìu dắt, nâng đỡ đầy dịu dàng của người mẹ. Bởi vậy, những câu thơ mang tính khái quát trong bài đều là những câu thơ chan chứa tình cảm yêu thương của người mẹ.

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.

Đó là quy luật tình cảm bền vững và sâu sắc, thể hiện tình cảm yêu thương vô bờ bến của người mẹ. Dù ở đâu, bên mẹ hay đến phương trời khác, dù còn nhỏ hay đã lớn khôn thì con vẫn được mẹ hết lòng thương yêu, che chở.

Một con cò thôi

Con cò mẹ hát

Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi.

Lời ru cũng là khúc hát yêu thương. Sự hóa thân của người mẹ vào cánh có mang nhiều ý nghĩa sâu xa, kết tụ những hi sinh, gian khổ, nhọc nhằn để những lời yêu thương càng trở nên sâu sắc, đằm thắm. Câu thơ cuối là một hình ảnh rất đẹp. Cánh cò vỗ qua nôi như dáng mẹ đang nghiêm xuống chở che, đang nói với con những lời tha thiết của lòng mẹ.

Câu 5. Một số đặc điểm nghệ thuật của bài thơ.

- Về thể thơ : Trong bài thơ này, tác giả sử dụng thể thơ tự do nhưng các đoạn thường được bắt đầu bằng những câu thơ ngắn, có cấu trúc giống nhau, nhiều chỗ lặp lại gợi âm điệu lời ru. Tuy nhiên, trong bài thơ, ta còn nhận thấy giọng suy ngẫm, triết lí vốn là phong cách trí tuệ của Chế Lan Viên.

- Về hình ảnh : hình ảnh con cò trong ca dao thành điểm tựa cho những liên tưởng, tưởng tượng của tác giả. Những hình ảnh trong bài thơ vừa rất gần gũi, thực tế nhưng đồng thời cũng giàu ý nghĩa hàm ẩn.

Chú ý: Tham khảo thêm các bài bên dưới! Thấy hay thì like và chia sẻ ngay nhé.

15 bài hay nhất về Soạn bài con cò