Soạn bài tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính

     

Soạn bài tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính

A. Hướng dẫn học bài

1. Tóm tắt truyện "An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thủy" dựa theo nhân vật chính

a. Các nhân vật chính trong truyện là: An Dương Vương, Mị Châu - Trọng Thủy.

b. Tóm tắt truyện dựa theo nhân vật An Dương Vương.

- Lai lịch An Dương Vương: An Dương Vương là vua nước Âu Lạc

- Sự việc chính là gì, An Dương Vương trong sự việc này như thế nào? Kể vắn tắt.

+ Sự việc 1: An Dương Vương xây Loa Thành: xây đâu đổ đấy. Vua cầu thần linh. Rùa Vàng hiện lên giúp vua xây xong thành. Lại cho vuốt làm lẫy nở, vua sai chế thành giữ nước.

+ Sự việc 2: Âm mưu xâm lược của Triệu Đà: Triệu Đà cử binh xâm lược thất bại, bèn mưu cầu hôn cho con trai là Trọng Thủy để lấy cắp lẫy nỏ thần. Vua và Mị Nương vô tình trúng giian kế. Đà đem quân sang đánh. Mất nỏ thần, An Dương Vương đem theo Mị Châu chạy về phương Nam.

+ Sự việc 3: Chém con, về biển: Trọng Thủy theo dấu lông ngỗng Mĩ Châu đã hẹn trước đuổi theo. Rùa Vàng hiện lên báo cho vua biết: "Kẻ ngồi ở sau lưng ngựa chính là giặc đó". Vua tuốt kiếm chém chết Mị Châu, rồi theo Rùa Vàng xuống biển.

c. Tóm tắt truyện dựa theo nhân vật Mị Châu

- Lai lịch của Mị Châu: Mị Châu là con gái An Dương Vương, vua nước Âu Lạc

- Sự việc chính là gì, Mị Châu trong sự việc này như thế nào? Kể vắn tắt.

+ Sự việc 1: Kết hôn và bị lừa: Do âm mưu của Triệu Đà và sự vô tình mắc mưu của vua cha, Mị Châu lấy Trọng Thủy là con trai của Triệu Đà. Lại nhẹ dạ và ngây thơ, vì tình vợ chồng, Mị Châu cho Trọng Thủy xem trộm nỏ thần. Trọng Thủy đã đánh tráo được lẫy nỏ, bảo vật giữ nước.

+ Sự việc 2: Lời hẹn trước khi chia tay: lấy được nỏ thần, Trọng Thủy tìm cớ về nước. Chia tay, Mị Châu hẹn sẽ rắc lông ngỗng để Trọng Thủy theo dấu đi tìm.

+ Sự việc 3: Chạy trốn và cái chết bi thảm: quân Đà xâm lược, không có nỏ thần, An Dương Vương thua, đem theo Mị Châu chạy trốn. Đến đường cùng, theo lời mách bảo của Rùa Vàng, An Dương Vương rút kiếm chém Mị Châu. Trước khi chết, Mị Châu khấn thề để tỏ lòng trung hiếu, xin hóa thần ngọc châu để rửa sạch mối nhục thù.

+ Sự việc 4: Sự ứng nghiệm của lời thề: Mị Châu chết, máu nàng chạy xuống biển, trai sò ăn phải kết thành hạt châu, xác nàng biến thành ngọc thạch. Trọng Thủy vì thương tiếc đã nhảy xuống giếng ở Loa Thành tự vẫn. Đời sau, nếu đem ngọc trai ở biển Đông rửa nước giếng này sẽ sáng hơn.

d. Suy ra cách thức tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính.

Qua thực hiện hai công việc trên, chúng ta có thể rút ra cách tóm tắt văn bản tự sự theo nhân vật chính như sau:

Thứ nhất, xác định nhân vật chính. Nhân vật chính là nhân vật tham gia vào hầu hết các sự việc từ đầu đến cuối, nhất là các sự việc chính. Có quan hệ với hầu hết các nhân vật trong truyện, nhất là các nhân vật chính khác, nếu có.

Thứ hai, tìm ra các sự việc cơ bản (chính) với các chi tiết chính (quan trọng) ở phần trên, các chi tiết chính đều được kể ra sau mỗi sự việc.

Thứ ba, tóm tắt theo nhân vật chính là kể lai lịch nhân vật và các sự việc, chi tiết chính xảy ra đối với nhân vật.

Tóm lại, con đường tóm tắt là: nhân vật chính -- sự việc chính -- chi tiết chính

e. Đề nghị các em thử ghép các nội dung tóm tắt theo hai nhân vật An Dương Vương và Mị Châu ở b, c lại, chỉnh sửa câu chữ xem có thành một văn bản tóm tắt hay không?

B. Hướng dẫn thực hành

Bài tập 1. Đọc 2 đoạn tóm tắt (SGK) và trả lời câu hỏi

a. Phần tóm tắt văn bản Chuyện người con gái Nam Xương (đoạn trích 2) bắt đầu từ "Chàng Trương đi đánh giặc..." đến "...không kịp nữa"

Mục đích tóm tắt ở (1) và (2) có khác nhau:

Đoạn trích (1), tóm tắt nhằm nắm được cốt truyện. Đoạn trích (2) tóm tắt nhằm giải thích nguyên nhân có đoạn kết thúc truyện (dân chúng không chịu chấp nhận cái tình thế đau đớn ấy...).

b. Cách tóm tắt ở (1) và (2) cũng khác nhau:

Đoạn trích (1) tóm tắt theo nhân vật chính, nhưng đi qua tất cả các sự việc chính. Đoạn trích (2) cũng tóm tắt theo nhân vật chính, nhưng chỉ kể lại một vài chi tiết chính trong một vài sự việc tiêu biểu nhất. Tại sao có sự khác nhau này, vì mục đích tóm tắt khác nhau.

Tham khảo bài tóm tắt Chuyện người con gái Nam Xương: 

Vũ Thị Thiết quê ở Nam Xương, thùy mị, nết na lấy chồng là Trương Sinh, một người có tính đa nghi cả ghen. Biết tính chồng, nàng ăn ở khuôn phép nên gia đình êm ấm thuận hòa.

- Buổi giặc giã nhiễu nhương, triều đình bắt Trương Sinh đi lính. Vũ Thị đã có mang. Chồng ra trận, nàng ở nhà nuôi mẹ gìa, sinh con trai đặt tên là Đản. Chẳng may mẹ chồng qua đời, nàng lo toan cho mẹ mồ yên mả đẹp.

- Chồng đi xa, thương con nàng chỉ cái bóng trên tường bảo cha. Trương Sinh về nghi ngờ vợ. Không phân giải được, nàng nhảy xuống sông tự vẫn. Cảm động vì tấm lòng của nàng, Linh Phi (vợ vua Biển) cứu vớt và cho nàng ở lại Thủy cung.

- Mãi về sau chàng Trương mới biết sự thật, bèn lập đàn giải oan cho nàng. Mặc dù vậy nàng chẳng bao giờ có thể trở về trần gian để có thể sống hạnh phúc bên chồng con được nữa.

Bài tập 2. Tham khảo bài tóm tắt tại đây: dựa theo Trọng Thủy.

Bài tập 3. Tham khảo bài tóm tắt truyện Tấm Cám tại đây: dựa theo nhân vật Tấm.

Chú ý: Tham khảo thêm các bài bên dưới! Thấy hay thì like và chia sẻ ngay nhé.